Bob Marley to legenda światowej muzyki. Wokalista, gitarzysta i twórca niezapomnianych utworów takich jak choćby "Exodus", "Iron Lion Zion", "No Woman, No Cry" czy "One Love"[umieszczone na końcu posta].
Robert Marley urodził się w lutym 1945 roku. Jego ojcem był biały oficer armii brytyjskiej (którego wokalista nie poznał), a matka jamajską wieśniaczką.
Po śmierci ojca rodzina przeniosła się do Kingston, gdzie zamieszkała w dzielnicy slumsów. Bob Marley w wieku 14 lat rzucił szkołę, znalazł pracę jako spawacz i w tym właśnie czasie założył swój pierwszy zespół. W 1962 roku wokalista nagrał debiutancki singiel "Judge Not".
Wczesne nagrania Marleya, takie jak "Put It On", "Ten Commandments" oraz "Love and Affection", opowiadały o świecie ulic Trenchtown. W tym czasie zaczął krystalizować się skład The Wailers - grupy, która współtworzyła później sławę Marleya.
Bob Marley stał się pierwszą wielką gwiazdą, która pochodziła z kraju Trzeciego Świata. Jego utwory, przesycone rewolucyjnymi treściami, trafiały do milionów zbuntowanych słuchaczy na całym świecie.
W lipcu 1977 roku artysta odniósł kontuzję podczas gry w piłkę nożną. Rana nie została do końca zaleczona. Przekonania religijne sprawiły, że Marley nie chciał zgodzić się na amputację zakażonego palca u nogi (rastafarianie głoszą jedność ciała, uważając, że amputacja jest grzechem). Wkrótce u muzyka wykryto nowotwór skóry. Niebawem pojawiły się przerzuty na inne organy. W 1980 roku Marley zasłabł w nowojorskim Central Parku. Okazało się, że zaatakowane zostały płuca, żołądek i mózg.
Ostatnie dni życia król reggae chciał spędzić na rodzinnej Jamajce. Jego stan był tak poważny, że z Niemiec zdołano go przewieźć tylko do Miami na Florydzie. Tam zmarł w szpitalu 11 maja 1981 roku w wieku 36 lat. Został pochowany w krypcie w Nine Miles, niedaleko rodzinnej wioski. Do grobowca włożono mu gitarę, Biblię i marihuanę.
Reggae, o którego początkach możemy mówić wraz z początkiem działalności artystycznej Boba Marleya (początek lat 60. XX wieku) jest gatunkiem pod względami wyjątkowym. Uniwersalne przesłanie, jakie za sobą niesie lub raczej, do czasu komercjalizacji gatunku, niosło jest wynikiem połączenia 3, jak do tamtej pory myślano, niewspółistniejących wpływów; w swoich utworach Bob Marley łączył idee chrześcijańskie i pacyfistyczne wraz z postulatami równości rasowej, a pod względem muzycznym etnicznej muzyki jamajskiej z inspiracjami r'n'b i rdzennych brzmień afrykańskich. Gatunek ten, będący śpiewną melorecytacją o prostym, powtarzającym się rytmie cechuje się ponadto charakterystycznym pogłosem dźwięków basowych i nieskomplikowaną melodią.
Pod koniec szczytowego okresu popularności gatunku (lata 70. ubiegłego stulecia) zaczęły powstawać, mniej lub bardziej różniące się od macierzystego nurtu, podgatunki muzyki reggae. Wśród nich za najważniejszy uchodzi dancehall. W porównaniu z klasycznym reggae dancehall ma o wiele szybsze tempo i mniej skomplikowany przekaz. W kontraście do reggae służy przede wszystkim do tańca.
Chociaż gatunek ten powstał na Jamajce i ma niezaprzeczalne korzenie afrykańskie, to wśród jego twórców można wymienić też artystów europejskich, jak np. polski zespół Izrael.
Różnice w brzmieniu dancehallu można zauważyć słuchając utworów "Soul Rebels" Boba Marleya oraz "My yes & my no Anthony'ego B.
Folk, jest gatunkiem muzycznym funkcjonującym od początku lat 60. ubiegłego stulecia. Czerpie przede wszystkim z tradycji ludowej, jednak nadaje jej formę współczesną. Gatunek ten cechuje, niespotykany do tej pory, autentyczny, szczery przekaz nienastawiony na przekaz komercyjny. Obecnie folk wykształcił dwa, niezależnie rozwijające się nurty: twórczość wprost odnosząca się do ludowej tradycji muzycznej danej społeczności oraz twórczości kreatywnie ją przekształcającą (urban folk, neofolk, anti-folk...).
Z gatunkami folkowymi powiązane jest pojęcie protest songu - rodzaju piosenki z tzw. nurtu muzyki niezaangażowanej (do której, z definicji, przynależy folk), wyrażającej sprzeciw wobec zjawiskom społecznym lub politycznym (niesprawiedliwości społecznej, wojnie, globalizacji...).
Za pierwszą polską piosenkę z nurtu protest song uznaje się "Dziwny jest ten świat" Czesława Niemena, którego fragment zamieszczono poniżej.
The Beatles to legendarny brytyjski zespół rockowy, w najsłynniejszym składzie: John Lennon, Paul McCartney, George Harrison, Ringo Starr.
W 1957 r. w Liverpoolu muzyk John Lennon założył The Quarrymen. Wkrótce dołączyli do niego Paul McCartney oraz George Harrison. Nowy członek grupy, Stuart Sutcliffe, zaproponował nazwę „The Beatles”. W ten sposób chciał oddać hołd The Crickets, którzy przez pewien czas grali jako The Beatals. Do Beatlesów dołączył Pete Best, perkusista. W 1961 r. powstał pierwszy singiel zespołu, „My Bonnie”. Producent EMI, George Martin, nalegał na znalezienie kogoś na miejsce Besta, który według niego nie pasował do grupy. The Beatles rozpoczęli współpracę z Richardem Starkey’em, znanym później jako Ringo Starr. W tym czasie powstały single „Please Please Me” i „From Me To You”. Jednak dopiero po wystąpieniu grupy w telewizyjnym programie „People and Places” w kulturze pojawiło się zjawisko nazwane Beatlemanią.
W 1963 r. Beatlesi dali szereg koncertów w Wielkiej Brytanii, przeciwko którym protestowała władza, uważając je za niebezpieczne. Ukazał się debiutancki album „Please Please Please”, a wkrótce potem „With The Beatles”. W 1964 r. zespół udał się w trasę koncertową do Stanów Zjednoczonych, gdzie ich płyty były równie popularne, co na Starym Kontynencie. The Beatles koncertowali też w Danii, Hong Kongu, Nowej Zelandii i Australii. Pod koniec roku światło dzienne ujrzała płyta „Beatles For Sale”. Popularność Beatlesów rosła, coraz większe było też niezadowolenie konserwatywnych grup religijnych. Po ukazaniu się sławnego wywiadu z Johnem Lennonem, który określił Beatlesów jako sławniejszych od Jezusa, w Stanach Zjednoczonych zaczęto palić ich płyty.
W 1967 r. grupa wydała przełomowy w swojej historii album „Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band”, który potem określono jako podwaliny rocka progresywnego. W tym samym roku umarł menedżer i przyjaciel zespołu, Epstein. Od tego momentu zaczął się powolny rozkład The Beatles. Muzycy szukali oparcia w religii Wschodu i medytacji. Doprowadziło to także do eksperymentów muzycznych, czego owocem był tzw. „Biały Album”. W 1969 r. grupa rozpoczęła pracę nad dokumentalnym filmem „Let It Be”. Taki tytuł miała też ostatnia płyta zespołu. W 1970 r. muzycy rozpoczęli kariery solowe. W 1980 r. John Lennon został zamordowany. Pozostali Beatlesi nagrali dedykowaną Johnowi piosenkę „All Those Years Ago”.
Jimi Hendrix (właściwie: James Marshall Hendrix, ur. 27 listopada 1942 roku w Seattle, zm. 18 września 1970 roku w Londynie) - wokalista, kompozytor, autor tekstów. Uznawany za najwybitniejszego gitarzystę wszechczasów. Hendrix urodził się w ubogiej rodzinie pochodzenia afrykańsko-indiańskiego. Sam nauczył się grać na gitarze. Do roku 1966 występował w różnych zespołach, zaskakując doprowadzoną do perfekcji grą na gitarze. Pod koniec 1966, dzięki Chasowi Chandlerowi (basisty The Animals) Hendrix tworzy swój własny zespół, "The Jimi Hendrix Experience", który wraz z Hendrixem tworzyli dwaj muzycy, o zacięciu muzycznym z pograniczu rocka i jazzu: Noel Redding i John Mitchell. Ich pierwszy singiel, nagrany w 1966, zawierał opracowanie dramatycznej ballady "Hey Joe" Billy'ego Robertsa. Utwór spotkał się z dobrym przyjęciem słuchaczy i krytyków i okazał się pierwszym poważniejszym sukcesem. Następne nagrania ugruntowały pozycję zespołu, a zwłaszcza Hendrixa. W 1969 Hendrix tworzy nowy zespół - "Band Of Gypsys". Rok później dołącza do Erica Baurdona i grupy War. 18 września 1970 roku po koncercie w klubie Ronniego Scotta w Londynie, Jimi Hendrix umiera odurzony narkotykami i alkoholem. Do dziś uznawany jest za najwybitniejszego muzyka rockowego w historii.
Poniżej: "Manic Depression", "Midnight Lighting" i "Pali Gap".
Rock, kierunek w muzyce rozrywkowej powstały około roku 1960, jest w istocie zbiorem zróżnicowanych zjawisk muzycznych. Ich wspólnym spoiwem jest obecność na pierwszym planie gitary (zazwyczaj jest to gitara elektryczna), a także dość szablonowy skład zespołu, na który składa się: jedna (rzadziej dwie) gitary, gitara basowa i perkusja.
Pierwotne utwory cechował optymizm i rytmiczność, które z biegiem rozwoju gatunku przyjął ostre, szorstkie brzmienie z licznymi i długimi solówkami gitarowymi, wpływami Dalekiego Wschodu i jazzu. Można było także zaobserwować teksty nacechowane ideologicznie (m.in. holenderski The Ex). Rock stał się narzędziem popkultury hipisowskiej, nośnikiem wartości anarchistycznych i buntu.
Chronologicznie powstałe podgatunki rocka:
hard rock - powstała na przełomie lat 60. i 70. bardziej agresywna, ostrzejsza odmiana rocka.
glam rock - szczególnie popularny w końcówce lat 70. i latach 80. nurt, szczególną rolę przypisujący nie samej muzyce (w której zaobserwować można było nawiązania do popu), a ceremoniałowi - spektakularnej oprawie koncertów, kostiumów, budowaniu odpowiednich nastrojów; wraz ze zjawiskiem glam rocka rozpoczęła się epoka koncertów odgrywanych na stadionach.
indie rock (lub częściej: rock alternatywny) - powstały w połowie lat 80., dziś przeżywający renesans podgatunek rocka charakteryzujący się odejściem od korzystania z usług wytwórni komercyjnych. Pod względem stricte muzycznym rock alternatywny cechuje się bardzo energicznym brzemieniem i melodyjnością utworów.
Poniżej: najnowszy (wydany pośmiertnie) utwór "Somewhere" Jimiego Hendrixa
Elvis Aron Presley urodził się 8 stycznia 1935 roku jako jeden z braci bliźniaków. Drugi z chłopców urodził się martwy. Początkowo rodzina Presley'ów mieszkała w miejscowości Tupelo w stanie Missisipi, jednak gdy chłopiec miał kilkanaście lat przeniosła się do nowo budowanego osiedla w Memphis w Tennessee. To właśnie tutaj, przyszły król rock'n'rolla, po raz pierwszy zetknął się z muzyką, którą ukochał na całe życie. Swą wrażliwość artystyczną kształtował w czarnych dzielnica Memphis, głównie na Beale Street, gdzie rozbrzmiewały blues oraz muzyka gospel. Z czasem stworzył swój oryginalny styl będący połączeniem tych właśnie gatunków z muzyką country.
W roku 1953, pracując jako kierowca ciężarówki w firmie Crown Electric Company, Elvis postanowił nagrać płytę, która miała być prezentem urodzinowym dla jego matki. Pewnego dnia w przerwie na lunch wybrał się więc do wytwórni Sud Records, aby zarezerwować sobie prawo do nagrania dwóch utworów. Wówczas nikt jeszcze nie zwrócił na niego uwagi, jednak gdy powrócił na studia w roku 1954, właściciel wytwórni, Sam Philips, podjął się wydania oraz promocji singla z utworem "That's All Right Mama", przy nagrywaniu któremu przyszłemu gwiazdorowi akompaniowali basista Bill Black oraz gitarzysta Scotty Moore.
Początkowo właściciele stacji radiowych nie wiedzieli, jak zakwalifikować nowe, bez wątpienia interesujące nagrania Elvisa Presley'a. Specjaliści od muzyki pop widzieli w nich zbyt wiele elementów country, podczas gdy eksperci od country uważali, iż jest to muzyka charakterystyczna dla czarnych. Co do jednego nie było żadnych wątpliwości - zmysłowy głos i śmiały styl Elvisa Presley'a zwracały uwagę i przemawiały do wrażliwości słuchaczy. Gdy radio WHBQ w Memphis rozpoczęło nadawanie "That's All Right Mama" oraz "Blue Moon of Kentucky", natychmiast sprzedano 7 tysięcy egzemplarzy płyty z tymi utworami.
W latach 1954-55 Presley towarzyszył występom takich gwiazd, jak Carl Perkins czy Johnny Cash, wywołując na publiczności piorunujące wrażenie. Jego sylwetka, ciemne włosy, natchniony głos oraz zmysłowy taniec bioder potrafiły wprawić młode dziewczęta w ekstazę. Władze oraz rodzice na próżno protestowali, a nawet próbowali wycofać z rynku płyty Presley'a. Już w roku 1956 Elvis był największą gwiazdą muzyki pop. Jego pierwszy longplay zatytułowany "Elvis Presley", który zawierał pięć utworów nagranych w wytwórni Sun, dostał się na pierwsze miejsca amerykańskich list przebojów, podobnie jak kolejny krążek - "Elvis" z takimi hitami jak "Heartbreak Hotel", "Blue Suede Shoes", "Hound Dog" i "Love Me Tender".
Ed Sullivan, najsłynniejszy amerykański prezenter telewizyjny, początkowo traktował wschodzącą z pobłażaniem. Wreszcie jednak zmuszony był uznać charyzmę młodego piosenkarza i zaprosił go do udziału w swoim programie. Sulivan postanowił pokazać Presley'a od pasa w górę, aby w ten sposób uchronić amerykańską przed "niemoralnym" obrazem falujących bioder. Szacuje się, że program Sullivana oglądało ok. 52 miliony widzów.
W roku 1955 Presley podpisał kontrakt z "Pułkownikiem" Tomem Parkerem, który przez wiele lat pracował jako jego menadżer i opiekun. Parker był utalentowanym biznesmenem i to jemu w dużej mierze artysta zawdzięczał wielką karierę. Jednak zmuszony był zapłacić za nią wysoką cenę. Uważa się bowiem, że Parker - wyłącznie dla korzyści finansowych - skłaniał Presleya do przyjmowania ról w niemających wartości artystycznej w filmach i nagrywania piosenek schlebiającym tanim gustom, wypaczając jego wizerunek sceniczny. Każdy producent mógł wynająć Elvisa, aby zagrał w jego filmie, w rezultacie czego artysta wystąpił w 31 żenujących produkcjach, na przykład: "King Creole" w 1958 roku i "Girls, Girls, Girls" w 1962 roku.
W szczytowym momencie swojej kariery, w latach 1958-60, Presley spędził dwa lata w amerykańskiej armii, co nie przeszkodziło mu w nagrywaniu kolejnych hitów. z tamtych czasów pochodzą utwory "Don't", "Jailhouse Rock", "Hardheaded Woman" i "It's Now Or Never". Elvis królował na listach przebojów aż do roku 1962, kiedy na scenie pojawił si zespół "The Beatles", którego muzycy zresztą pozostawali pod wpływem króla rock'n'rolla.
Przez cały czas trwania swej kariery Presley bił jeden rekord za drugim. W zestawieniach hitów tygodnika "Billboard" znalazło się aż 194 jego singli, które królowały na pierwszych miejscach listy przebojów aż przez 80 tygodni - 17 z nich zdobyło pierwsze miejsce. Presley'a stopniowo obniżała loty, ale wierni fani z niecierpliwością oczekiwali na każdą nową płytę. Artysta czternaście razy nominowany był do nagrody Grammy w różnych kategoriach. Udało mu się zdobyć trzy.
Za szczytowy moment w karierze Elvisa Presley'a uważa się rok 1968. Gwiazdor powrócił wówczas na scenę występując w programie telewizyjnym "Elvis", który uważa się za jeden z najznakomitszych popisów artysty. We wczesnych latach siedemdziesiątych z wielkim powodzeniem występował w Las Vegas w Nevadzie i brał udział w tournée po całych Stanach Zjednoczonych.
Jednak życie osobiste artysty nie układało się: w roku 1973 rozwiódł się ze swoją żoną Priscillą, narastały też problemy zdrowotne. Wielokrotne zapalenia płuc i wątroby, coraz częściej leczone w szpitalu, doprowadziły do uzależnienia od środków przeciwbólowych. Elvis zażywał również pigułki odchudzające. Pomimo słabej kondycji fizycznej Presley prowadził intensywny tryb życia, a nieustający stres związany z występami i podróżami, musiał ostatecznie odbić się na zdrowiu. 16 sierpni 1977 roku Elvisa Presley'a znaleziono nieprzytomnego w jego posiadłości Graceland. Krótko potem zmarł w wyniku niewydolności serca. Miał tylko 42 lata. Sława Elvisa Presley'a przerodziła się po jego śmierci w legendę. W roku 1993 jego wizerunek, jako pierwszej w historii gwiazdy rocka, umieszczono na znaczkach pocztowych. Wielu do dziś nie uwierzyło w śmierć swego bożyszcza, twierdząc iż ją zainscenizował, aby żyć z dala od ludzi. Od czasu pojawiają się sensacyjne doniesienia, że widziano Króla w jakimś sklepiku lub na poczcie w różnych miejscach USA.
Każdego roku miliony fanów odwiedza Graceland, by złożyć hołd swemu idolowi, kupują tandetne pamiątki i fotografują jego posiadłość. Pomimo całego blichtru, związanego z kultem Presley'a, należy pamiętać, iż był on znakomitym piosenkarzem obdarzonym, naturalnym talentem i charyzmą. Król rock'n'rolla samodzielnie zrewolucjonizował muzykę pop.
Na zakończenie Elvis Presley w utworze "That's All Right Mama", "Blue Suede Shoes", "Love Me Tender", "It's Now Or Never" i "Fun in Acapulco".
